Nieuw: Mensenwerk!

| 2017-04-20, 11:34

April 2017 verscheen bij Uitgeverij Coutinho de publicatie Mensenwerk- oriëntatie op werkvelden in het sociaal werk, onder redactie van John Bassant en Marianne Bassant-Hensen.

In Mensenwerk bieden de auteurs een oriëntatie op verschillende doelgroepen in het sociaal werk. In een inleidend hoofdstuk schetsen zij het hele werkveld. Daarna worden in afzonderlijke hoofdstukken de meest voorkomende doelgroepen besproken: kinderen en jeugdigen, ouderen, mensen met een psychiatrische aandoening, verslaafden, dak- en thuislozen, justitiabelen, mensen met een lichamelijke beperking, mensen met een verstandelijke beperking en etnische groeperingen.

Voor deze uitgave schreef Kees Penninx het hoofdstuk over ouderen, getiteld: ‘Het belangrijkste is dat ik er nog toe doe!’ Wil je meer weten over dit boek? Inkijken of bestellen? Klik hier.

Kompas sociale wijkagenda: wijkteams zoeken samenwerking met bewoners

Kees Penninx | 2017-04-03, 16:50

ActivAge ondersteunde welzijnsorganisatie Mee & de Wering bij de ontwikkeling van het Kompas Sociale Wijkagenda. Waarom dit Kompas? Veel sociale wijkteams worden overladen met individuele casuïstiek. Zij komen te weinig toe aan andere belangrijke opgaven, zoals outreachend en preventief werken, vroeg-signalering en het ondersteunen van collectieve voorzieningen en bewonersinitiatieven. Daarmee dreigt de bodem weg te vallen onder de beoogde transitie in het sociaal domein. Meer van onderop, meer op eigen kracht en meer collectief: het blijven vrome wensen.

Het Kompas sociale wijkagenda is een hulpmiddel voor sociale wijkteams die willen inzetten op het optimale combinatiespel van burgerkracht, samenlevingsopbouw en hulpverlening. Het Kompas helpt teams op weg om de nodige souplesse te ontwikkelen in een beweging waarbij zij samen met bewoners nadenken over weerbarstige vraagstukken en alledaagse problemen in het dorp of de wijk. Van daaruit wordt de stap gezet naar een gedeelde agenda voor verandering, waaraan ieder kan bijdragen op grond van de eigen competenties en netwerken. Met behulp van het Kompas sociale wijkagenda komen bewoners en professionals samen vooruit: bewoners in het alledaagse leven, professionals in hun effectiviteit, beide in hun wens om samen op te trekken met respect voor ieders kwaliteiten.

De publicatie Kompas sociale wijkagenda beschrijft uitgangspunten, randvoorwaarden, hoofdlijnen van het ontwikkelproces en praktische tools, zoals het waardenspel en het huis van de identiteit. Het kompas is geen blauwdruk. Het helpt wijkteams en bewoners om een gezamenlijke route te vinden, zoals een echt kompas dat doet. Meer weten? Mail Dagmar Alders van Mee & de Wering. Wilt u ook aan de slag met het Kompas? Stel ActivAge uw vraag.

 

Samenkracht 80+: landelijke verspreiding van start

Kees Penninx | 2016-04-14, 17:35

Amersfoort / Den Haag, 23 november 2016 - Dankzij een financiële bijdrage van het Fonds NutsOhra gaat SamenKracht80+ landelijk. Wat is Samenkracht80+ en hoe haalt u dit innovatieve project naar uw gemeente?

Activerende dialoog
Samenkracht 80+ is een activerende dialoog, gericht op het erkennen, waarderen en inzetten van de kennis en kunde van tachtigplussers. Deze  groepsactiviteit biedt tachtigplussers een podium om hun wensen en mogelijkheden op het gebied van ‘meedoen en van betekenis zijn’ met elkaar en met vertegenwoordigers van lokale instituties te delen en actief uit te dragen. Het doel van Samenkracht 80+ is:

  • de kracht van de oudste generaties (kennis, kunde, levenservaring) zichtbaar maken en mobiliseren;
  • een impuls geven aan eigen veerkracht door persoonlijke ontwikkeling, netwerkontwikkeling, maatschappelijke inzet en omzien naar elkaar in de eigen woon- en leefomgeving;
  • de leefwereld van ouderen en de systeemwereld van overheid en organisaties bij elkaar brengen door tachtigplussers een stem te geven richting instellingen en politiek.

Vitaliteit niet verloren
Meepraten en meedoen gaan zo hand in hand voor een generatie die steeds meer onzichtbaar leek te worden. Deze ouderen hebben toch vooral zorg nodig? Niet dus. Samenkracht 80+ kijkt naar de oudste generaties als mensen met mogelijkheden. Met of zonder beperkingen, ook mensen op zeer hoge leeftijd willen ertoe doen. Zij willen niet alleen maar ontvanger zijn van zorg, of daarvoor aangezien worden. Ze willen van betekenis zijn in hun eigen woon- en leefomgeving. De dialooghelpt hen om dit verlangen (opnieuw) vorm te geven, heel concreet. Door Samenkracht 80+ bloeien mensen op, ook waar levenslust soms verloren leek. De ouderen ontdekken weer hun eigen 'geefkracht'. Deze verschijnt meestal in een nieuwe gedaante, maar is allerminst verdwenen. Samenkracht 80+ zet dialoog en creatieve werkvormen in voor dit proces van ontmoeting en activering. Een proces waarin het uiteindelijk draait om zingeving en geluk. Het project biedt daarmee een antwoord op de vraag van de oudste generaties om te blijven focussen op fijn leven, vitaliteit, ertoe doen, welbevinden en geluk.

Klein project, veel impact
SamenKracht80+ startte in 2012 als Atelier Samenkracht in het Haagse Moerwijk, een aandachtswijk in het stadsdeel Eskamp. Initiatiefnemers waren Stichting Woonservicewijken en ActivAge. Dankzij een Europese bijdrage uit Act80+, een project uit het Erasmus+ Programma en samenwerking met het Oudere Vrouwennetwerk Nederland (OVN) kon de methodiek in vijf lokale piots worden doorontwikkeld. De landelijke verspreiding is opnieuw in handen van St.WSW en ActivAge. OVN behoort inmiddels tot de kring der ambasadeurs.
Nieuwe lokale projecten worden door middel van training en coaching in handen gelegd van lokale initiatiefgroepen. Een initiatiefgroep Samenkracht 80+ bestaat uit een mix van ouderen, vrijwilligers en professionals. Deze mix is essentieel: iedereen kan bijdragen en van elkaar leren. 

Transitie
Met Samenkracht80+ zetten organisaties in zorg en welzijn en gemeenten een concrete en vruchtbare stap in de transitie richting meer eigen regie en samen-redzaamheid in het sociale domein. Het project laat zien dat ook de oudste generaties uit de 'verzorgingsstand' willen en kunnen komen, mits zij daarin gewaardeerd en gefaciliteerd worden.

Uw organisatie: motor van SamenKracht80+ in uw gemeente?
Bent u een lokale of regionale organisatie op het gebied van wonen, zorg, welzijn, preventie, belangenbehartiging? Behoren de oudste generaties (mede) tot uw doelgroep?
Sluit u dan aan bij de SamenKracht80+ beweging en ga in uw eigen gemeente aan de slag met SamenKracht80+ dialogen. Als lokale host en samenwerkingspartner van het Landelijk Projectteam bieden wij u gratis training en coaching van lokale initiatiefgroepen en ontvangt u van ons alle benodigde materialen. Zo krijgt u de methodiek zelf in de vingers en kunt u de activiteit opnemen in uw portfolio. Ga voor meer informatie naar www.samenkracht.nu

 

ActivAge ontwikkelt: Studio BRUIS - Samen buurten

Kees Penninx | 2016-03-01, 20:10

Woningcorporaties merken al geruime tijd dat veel wooncomplexen voor ouderen na verloop van tijd hun kracht verliezen. Wanneer bewoners ouder worden of meer zorg nodig hebben, ontmoeten zij elkaar doorgaans minder vaak. In de gemeenschappelijke ruimten zijn hierdoor minder activiteiten en ouderen die het een en ander gaan mankeren, dreigen te vereenzamen in hun appartement.

Om bewoners in staat te stellen om zelf iets te doen aan de sociale vitaliteit van hun woongebouw ontwikkelt ActivAge in opdracht van Platform 31 een nieuwe methode voor gemeenschapsvorming: Studio BRUIS. Beoogde resultaten zijn dat….

  • de bewoners elkaar en de buurt beter leren kennen;
  • de mensen in het wooncomplex zich verbonden voelen met elkaar;
  • de bewoners actief meedoen met activiteiten;
  • de bewoners zelf activiteiten organiseren (zelfbeheer);
  • de bewoners het gebruik en het beheer van algemene ruimten zelf organiseren.

Studio BRUIS wordt ontwikkeld op tien locaties in het land. Bewoners en corporatiemedewerkers worden door ActivAge getraind en bij elkaar gebracht in een learning community. Ouderen, medewerkers van de woningcorporaties - zoals huismeesters of woonconsulenten – en wijkprofessionals gaan samen aan de slag om het ‘prototype’ van de methode te testen en te verbeteren. Het gaat veelal om (deels) kwetsbare ouderen op hogere leeftijd (vanaf 75 jaar).

Het experiment wordt wetenschappelijk begeleid en is bedoeld om te leren hoe woongemeenschappen van ouderen (in complexen van 100 à 300 bewoners) kunnen opbloeien tot bruisende leefgemeenschappen. Wat hebben ouderen daarbij nodig? Hoe kunnen professionals daarbij coachen en faciliteren? Hoe kunnen bewoners het project verankeren en het elan vasthouden?

Studio BRUIS bouwt voort op eerdere ervaringen van ActivAge met methoden voor community building met ouderen, zoals de Buurt voor alle leeftijden, de Leergang Woondromen 55+, de activeringsmethode POWER – Vitaliteit op leeftijd, Atelier Samenkracht en Samenkracht 80+. Meer informatie? Lees mijn blog, klik op de projectpagina van Platform 31, of lees het artikel in het tijdschrift Stedenbouw & Architectuur.

Sociaal en Cultureel Rapport 2016

Kees Penninx | 2016-12-24, 12:04

Op 21 december 2016 werd het nieuwe Sociaal en Cultureel Rapport: ‘De toekomst tegemoet – leren, werken, zorgen, samenleven en consumeren in het Nederland van later’, aangeboden aan ‘de ‘volwassenen van 2050’: het Jongerenplatform van de Sociaal-Economische Raad (SER). In dit rapport verkent het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) aan de hand van vijf thema’s de toekomst van Nederland tot 2050. De thema’s zijn leren, werken, zorgen, samenleven en consumeren. Kees Penninx (ActivAge) dacht mee over het thema zorgen. Hoe gaan we als samenleving zorgen voor de groeiende groep ouderen?

Solidariteit en duurzaamheid
De centrale boodschap is dat er meer dynamiek, meer maatwerk en meer eigen regie komt. Dit leidt tot meer (keuze-)vrijheid voor het individu, maar kan ook leiden tot meer onzekerheid, stress, kwetsbaarheid en ongelijkheid. Daarmee is het vraagstuk van solidariteit aan de orde. Daarnaast is de overgang naar een duurzamer samenleving een belangrijke opgave. De grote uitdagingen voor overheid en maatschappij zijn dan ook hoe solidariteit en duurzaamheid vorm te geven.

Zorg voor ouderen
De centrale vraag voor het domein ‘zorgen’ luidt: hoe gaan we als samenleving voor elkaar zorgen in de toekomst? In de komende decennia ontstaat een grote zorgvraag dankzij de toename in aantal van de pluriforme groep ‘zorgbehoevende 75-plussers’. Daartegenover staat een kleiner wordende groep mantelzorgers, die zelf ouder en kwetsbaarder worden, en een kleiner wordende groep professionals, voor wie de loonkosten steeds hoger worden. Vooral in de krimpgebieden van het land worden de verhoudingen ongunstig. Oplossingen voor dit zorgtekort worden onder meer gezocht in de technologie, in een andere organisatie van de professionele zorg aan huis, in nieuwe woonzorgvormen, in burgerinitiatieven en in de flexibilisering van arbeid en zorgtaken. Al deze oplossingen stellen specifieke eisen aan de zorgvragers en niet alle zorgvragers zullen aan deze eisen kunnen voldoen. Met name ouderen met minder sociale en technische vaardigheden lopen in de toekomst een groter risico om geen of onvoldoende zorg te ontvangen volgens het SCP.

Klik hier voor meer informatie en downloaden van het rapport.

Age Friendly City Award 2016

Kees Penninx | 2016-09-20, 14:14

In een age friendly city kunnen bewoners van alle leeftijden prettig leven. De grootste uitdaging is om dit te realiseren voor senioren. Hoe zorgen we voor een seniorvriendelijke stad met actieve, vitale ouderen die zich minder eenzaam en depressief voelen? Op 19 september 2016 discussieerden  ruim 260 bezoekers over dit onderwerp met zorgexperts, beleidsmakers, zorgaanbieders, ouderen én jongeren in de Openbare Bibliotheek te Amsterdam. Organisator Seniorenstudent gaf zes initiatiefnemers elk drie minuten podiumtijd om hun project voor ouderen te pitchen. Welk project draagt het meest bij aan de leeftijdsvriendelijke stad? De keuze was aan de zaal. Het werd een spannende nek-aan-nek race, waaruit Sara Bruinsma als winnares tevoorschijn kwam met haar ontroerende project For good old times.  

Namens de vakjury mocht ik de overgelukkige Sara officieel de Age Friendly City Award 2016 overhandigen. Het is haar gegund! En het wás een inspirerende avond! Achteraf had ik er wel een wat dubbel gevoel bij. Omdat er vooraf geen criteria waren, was het onduidelijk op grond waarvan het publiek koos. Voor mij zijn er drie belangrijke criteria: 

  1. Kracht van ouderen. Laat het project zien hoe ouderen van betekenis kunnen zijn in de samenleving?
  2. Inclusie. Brengt het project ontmoeting en duurzame verbindingen tussen generaties tot stand?
  3. Adoptie. Is het project gemakkelijk over te nemen in andere wijken of gemeenten?  

Hieronder alle genomineerden, met een korte observatie van mijn kant. Ga ze bekijken beste lezer, het is leuk en leerzaam. Wie weet over enige tijd ook in uw gemeente…

Sara Bruinsma, for good old times
Het plezier spat er vanaf en Sara laat zien hoe je ondernemerschap, passie voor auto rijden en zorg voor het welzijn van ouderen op originele wijze kunt combineren.

Frédérique Arnold, Het Danspaleis
Laat zien hoe muziek bij de mensen thuis een bindmiddel kan zijn, ook voor diegenen die hun huis niet meer zo gemakkelijk uitkomen of niet meedoen aan groepsactiviteiten.

Simone Knaapen, BUUV
BUUV maakt de helpende mens in ons wakker (mensen die helpen worden gelukkiger oud!). Het draagt bij aan wederkerigheid (je kunt zowel gever als ontvanger zijn) en is niet alleen voor ouderen maar voor alle leeftijden.

Mark Hendriks, Oma’s Pop-up
Laat zien hoe je eenzaamheid bij ouderen kunt bestrijden zonder te stigmatiseren (u bent eenzaam dus…). Door ouderen aan te spreken op hun talent en passie, in dit geval voor koken, bereik je de doelgroep beter.

Loes Geijsen en Linde de Wit, Academie van de Stad
De Academie van de stad laat zien hoe je studenten actief en positief inzet voor buurtbewoners van jong tot oud. Sterk punt is ook het betrekken van woningcorporaties bij de invulling van sociaal beheer, iets wat er de laatste jaren te veel bij ingeschoten is.

Jurre Ongering (Waag Society), MakeHealth
Iets ingewikkelder om in een paar bites te pitchen. Een voorbeeld van de ware en oprechte deel-economie. Make Health laat zien hoe je creativiteit, maak- en denkkracht van burgers van alle leeftijden aanboort en deze verbindt met hulpbronnen als kunst, wetenschap en technologie. Eigen oplossingen zijn vaak beter, goedkoper en duurzamer.

 

 

 

Bruisend symposium Kiezen en verbonden blijven - een impressie

Kees Penninx | 2016-03-26, 13:53

“Wat een sfeer.”
“Dit was niet zomaar een symposium. Dit was een feest.”
“Zelden op een dag zo veel inspirerende mensen ontmoet.”

Op 17 maart 2016 bezochten 180 deelnemers het symposium Kiezen en verbonden blijven – Krachtgericht werken met ouderen in de wijk. Dit ‘symposium voor alle generaties’, gehouden in het Akoesticum te Ede, werd georganiseerd door uitgeverij Coutinho in samenwerking met de ActivAge Groep. Aanleiding was het verschijnen van het gelijknamige boek, geschreven door tien experts, onder redactie van Kees Penninx. Kiezen en verbonden blijven geeft zicht op hoe sociale professionals samen met bewoners en vrijwilligers de zelfredzaamheid en participatie van senioren in de wijk kunnen versterken, hoe zij sociaal isolement van ouderen kunnen voorkomen en hoe alle betrokkenen beter gebruik kunnen maken van de eigen kracht van ouderen en andere bewoners.

  • Yvonne Witter schreef een impressieverslag. Download hier het verslag.
  • Peter van Beek en Alex Sievers maakten prachtige foto’s. Ga naar de galerij.
  • Wilt u de presentaties bekijken of downloaden? Ga naar het overzicht van presentaties verderop in dit bericht.
  • Wilt u het boek inkijken en bestellen? Ga naar de website van Uitgeverij Coutinho.

Dag vraagt om vervolg
Hoe kunnen we na vandaag verder met dit onderwerp? Die vraag werd door velen gesteld. Voor gemeenten, aanbieders van zorg en welzijn, ouderen- en vrijwilligersorganisaties biedt de ActivAge Groep trainingen op maat over krachtgericht werken met ouderen in de wijk. Deze een- en driedaagse trainingen helpen professionals, vrijwilligers en organisaties om het gedachtengoed en instrumentarium van “Kiezen en verbonden blijven” helemaal in de vingers te krijgen.
Hier vindt u meer informatie over het aanbod van trainingen.   

"Wat een prikkelend en inspirerend boek. Ga de collega's adviseren het ook te gebruiken!"
           Geraldine Visser, senior docent Hogeschool Windesheim

 "Een schat aan visie en informatie voor mijn werk"
            Bie Hinnekint, adjunct directeur OCMW Gent

Overzicht van presentaties
 

 

Sessie

Sprekers

A

De Veerkrachtzoeker
Bewoners en professionals werken samen aan een gedeelde sociale wijkagenda
Download presentatie

Kees Penninx (ActivAge), Anita Bloem, Christina Klaver en Ronald Hein,  (De Wering Noord-Holland)

B

Generaties in beweging
Sociale gebiedsontwikkeling vanuit generatiebewust perspectief
Presentatie nog niet beschikbaar

Guus Broos (Broos Strategicon)

C

O, gaat het dáárover?
Aandacht voor zingeving in sociaal werk met ouderen
Download presentatie 1
Download presentatie 2

Christien Begemann (Vilans) en Elly Prinsse van het Centrum Levensvragen Rotterdam (Motto)

D

Een tweede jeugd voor het verzorgingshuis
Nieuwe combinaties in sociaal werk en zorg
Download presentatie

Margot Scholte, Ard Sprinkhuizen (Hogeschool InHolland) en Marja Comajta (GGD Noord Holland, Wmo-werkplaats Noord Holland)

E

Alle seinen op groen, en dan….
Samenwerken met burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg
Download presentatie

Jan Snijders (Coöperatie Austerlitz Zorgt) en Marcel van der Vaart (Gemeente Zeist)

F

Even Buurten – gezond oud worden
Wijkgerichte preventie door versterking van het informele netwerk en de eigen kracht van ouderen
Download presentatie

Marleen Goumans (Hogeschool Rotterdam) en Anita Krans (Gemeente Rotterdam).

G

Jong geleerd, oud gedaan 
Sociale weerbaarheid versterken en eenzaamheid tegengaan
Download presentatie

Anja Machielse (Universiteit Humanistiek) en Han Riksten (adviseur Radar, Rotterdam Centrum)

H

Oude mensen, nieuwe werelden
Langer thuis wonen gaat (niet) altijd vanzelf
Download presentatie 1
Download presentatie 2

Yvonne Witter (Aedes -Actiz Kenniscentrum Wonen -Zorg) en Jan Temmink (Vannimwegen)

i

Iedereen kan een bijdrage leveren
Mensen in hun kracht houden: visie, interventies, praktijk
Download presentatie 1
Download presentatie 2

Ger Tielen (Demin), Lonneke Roza (Rotterdam School of Management, Erasmus Universiteit) en Ineke Bosmans (Buurtplein BV)

J

In de spiegel
Beelden bij ons eigen ouder worden
Download presentatie

Wout Huizing (Reliëf)

 

Trainingen Krachtgericht werken met ouderen in de wijk

Kees Penninx | 2016-03-14, 20:53

Prettig oud worden in je eigen wijk. Het klinkt zo vanzelfsprekend. Maar is het dat ook? Omdat verzorgingshuizen sluiten en voorzieningen deels wegvallen, moeten kwetsbare ouderen een steeds groter beroep doen op eigen kracht, familie, vrienden, buren. Is dat haalbaar? Wat zijn de risico’s, waar liggen kansen? Hoe verandert jouw rol als sociaal werker bij het omschakelen naar meer krachtgericht werken in de wijk? En hoe kun je hierbij samenwerken met actieve senioren?

Over dit onderwerp schreef Kees Penninx, samen met diverse experts, het boek Kiezen en verbonden blijven – Krachtgericht werken met ouderen in de wijk. Hoe kun je

- werken aan eigen regie vanuit kennis van de levensloop;
- werken aan nieuwe verbindingen vanuit generatiebewustzijn;
- aandacht hebben voor zingeving in sociaal werk met ouderen;
- gebiedsgericht werken in coalities van burgers en professionals;
- samenwerken met actieve senioren aan nieuwe communities;
- inzetten op preventie, eenzaamheid voorkomen, gemeenschapsvorming en vrijwillige inzet stimuleren?

Trainingen

Wil je het gedachtengoed en instrumentarium van “Kiezen en verbonden blijven” echt in de vingers krijgen en toepassen op je eigen praktijk? Je professionele ontwikkeling een boost geven? Schrijf je in voor
* de driedaagse ActivAge Verdiepingstraining (zowel open inschrijving als in company);
* of de eendaagse ActivAge Werkplaats community building (alleen in company).

ActivAge Verdiepingstraining krachtgericht werken met ouderen in de wijk
Drie--daagse training, data: 19 september, 24 oktober en 28 november 2016

Tijdens deze drie-daagse training helpen we je het gedachtengoed achter “Kiezen en verbonden blijven” in de vingers te krijgen en te vertalen in concrete activiteiten in jouw werk. Je eigen kracht, mogelijkheden en uitdagingen komen uitgebreid aan bod doordat we werken op het niveau van visie, houding en gedrag. De training besteedt veel aandacht aan integraal en wijkgericht werken op basis van de vijf levensdomeinen van Petzold. Verschillende concrete handvatten en werkzame praktijkvoorbeelden komen aan de orde. Dit helpt je bij het ontwerpen van je eigen aanpak en daarbij samen te werken met de juiste partners, niet in de laatste plaats ouderen zelf. Door de verscheidenheid van deelnemers leer je veel van elkaar en vergroot je je eigen professionele netwerk. Voor de training vindt een intake plaats zodat we optimaal aansluiten bij jouw wensen.
Deze training wordt ook in company aangeboden. In een voorgesprek brengen we samen de behoeften van de organisatie in kaart. Om de inbedding te versterken bespreken we de mogelijkheid om te werken met ‘ambassadeurs’ die het vervolgtraject in de organisatie kunnen verzorgen.

ActivAge Werkplaats communty building met ouderen
Datum: in overleg.

Binnen een dag leer je je eigen initiatief verder vorm te geven, in samenwerking met senioren. Impuls geven, doorpakken, anderen meekrijgen. Doelgroep: een (startende) initiatiefgroep -burgers, professionals, stakeholders in de wijk - die samen iets willen in hun buurt met ‘omzien naar elkaar’, gekoppeld aan het verbinden van generaties. Die al ideeën hebben, maar zoeken hoe je deze een stap verder kunt brengen. Jullie vragen en uitdagingen rondom het initiatief bepalen de invulling van deze eendaagse interactieve werksessie. 

Onze welzijnsorganisatie WIJ Breda zit midden in het proces naar generalistisch werken in de wijken. We hebben het boek “Kiezen en verbonden blijven” gebruikt als leidraad voor een creatieve bijeenkomst over hoe we als generalisten nieuwe initiatieven in de wijken kunnen ontplooien. Ook wilden we verbondenheid tussen de collega’s in de verschillende wijken bevorderen. Door aan te sluiten bij onze wensen en praktijk en door hun inbreng van nieuwe ideeën, hun frisse blik, hebben Chantal en Kees een waardevolle bijdrage geleverd aan ons proces. De bijeenkomst was open en warm. Een goede basis om verder te gaan.
 - Annette van Vliet en John Beckers - 

Trainers
Kees Penninx | ActivAge
Chantal van Arensbergen | Van Arensbergen Eigen regie in zorg en welzijn

Belangstelling? Stuur een bericht naar info@activage.nl. Dan nemen we zo spoedig mogelijk contact met je op.

Succesvolle burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:12

Zorgcoöperaties en andere burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg zijn in opmars. Wat kunnen we van deze initiatieven leren? Wat zijn aandachtspunten voor actieve burgers en wat is belangrijk voor gemeenten en maatschappelijke organisaties? Met een serie digitale artikelen geeft het landelijk programma Langer Thuis antwoord op die vragen.

Het aantal zorgcoöperaties en andere burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg neemt spectaculair toe. Burgerinitiatieven ontstaan vaak als reactie op bestaand aanbod, wanneer dat niet aansluit bij de behoeften van bewoners. Initiatiefnemers zijn dan ook betrokken mensen die hun directe leefomgeving willen verbeteren. Ouderen vervullen hierin vaak belangrijke rollen, ook als het initiatieven door alle generaties heen betreft. Lokaal ontwikkelt zich een nieuw samenspel tussen burgers, aanbieders en gemeenten. Om kennis en succesverhalen uit de praktijk te verzamelen, verkende ActivAge in opdracht van Movisie de literatuur en sprak met contactpersonen van drie burgerinitiatieven. Daarop volgden lokale focusgroepen waarbij ook andere partijen aanschoven en een afsluitende, landelijke werkconferentie.

De resultaten vindt u in een serie van tien artikelen, die u hier kunt downloaden.

POWER - Veerkracht op leeftijd

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:11

Het nieuwe sterproject van Gilde Nederland heet POWER - Veerkracht op leeftijd. Getrainde vrijwilligers organiseren workshops voor ouderen en helpen hen op weg naar een eigen, lerende gemeenschap voor ontmoeting, inspiratie en zingeving. Doel: het vinden van persoonlijke balans, ontdekken van eigen kracht en talent, versterken van het sociale netwerk en oppakken van zinvolle activiteiten die ten goede komen aan alle generaties.

Community building
POWER is ontwikkeld door Kees Penninx van Bureau ActivAge. Het is een nieuw concept voor community building (gemeenschapsvorming) voor en door senioren. Deelnemers (60+) krijgen een reeks inpirerende workshops aangeboden, waarin zij aan de hand van vijf levensdomeinen een nieuw ontwerp maken voor hun eigen toekomst. De deelnemende ouderen maken voor zichzelf de balans op: hoe sta ik ervoor en wat wil ik aanpakken op het gebied van lichaam en geest, sociale relaties, materiële situatie (o.a. wonen), dagelijkse activiteiten en waarden en inspiratie. Hierna gaan zij zelfstandig aan het werk in zelfsturende POWER kringen, voor het verder uitdiepen en aanpakken van deze thema's in een eigen toekomstplan. Om elkaar daarbij te blijven inspireren, gaan groepjes deelnemers vervolgens aan de slag in eigen themakringen, aanpakkringen, stagekringen of gezelligheidskringen. Deze POWERkringen bepalen zelf hoe het netwerk zich verder ontwikkelt. Ze blijven elkaar ontmoeten in de halfjaarlijkse POWER Ronde Tafel. Hier schuiven ook andere organisaties aan, zoals scholen, bedrijven en organisaties in de zorg. Zij kunnen zich presenteren aan het POWER netwerk om te komen tot samenwerking en uitwisseling van talent en kennis tussen alle generaties.

POWER werkt
POWER is gebaseerd op de levensloopbenadering en op principes voor zelforganisatie,  samenlevingsopbouw en intergenerationeel werken. Trainer en conceptontwikkelaar Kees Penninx heeft voor lokale organisatoren een handreiking gemaakt voor het ontwikkelen van een POWERcommunity. De handreiking is getest in pilots in Zutphen, Zeist en Borne, waar Kees Penninx de organiserende vrijwilligers heeft getraind. Gebleken is dat POWER in een grote behoefte voorziet en dat het zijn doelstellingen waarmaakt. Het geheel drijft op het enthousiasme van vrijwilligers, en vraagt hooguit enige lichte professionele facilitering. Zo is POWER Zutphen inmiddels dé lokale broedkamer van diverse nieuwe initiatieven, zoals een seniorencafé, een kookgroep voor mannen, een leeskring, een theaterkring en enkele zorgcirkels. Ga naar het on line Magazine Toekomst voor een impressie van de ervaringen in Zutphen. Of lees hier (pagina 18-19) het ontroerend relaas van enkele deelnemers in Zeist.

 Wilt u meer informatie over POWER? Kijk op www.powernederland.nl of stuur een mail naar info@activage.nl

Als de geholpene helper wordt. Essay over wederkerigheid in de hulpverlening

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:10

Goede hulpverleners werken aan versterking van het zelfhelpend en het hulp organiserend vermogen van de cliënt. Maar er is meer. Welke mogelijkheden duiken op, als de hulpverlener daarnaast ook oog heeft voor het vermogen van de cliënt om ánderen te helpen?  Wederkerigheid is een opkomend thema in het sociale domein. Kees Penninx schreef er het essay Als de geholpene helper wordt over. De auteur betoogt dat wederkerigheid in sociale relaties een ‘beschermende factor’ kan zijn die positief bijdraagt aan de balans tussen draaglast en draagkracht in het leven van de cliënt. Wie goed doet goed ontmoet. Maar wat is nou precies wederkerigheid? Hoe kan de sociaal werker cliënten helpen bij het opbouwen en onderhouden van wederkerige relaties? En… is wederkerigheid altijd goed? Het essay is geschreven als hoofdstuk in het in 2013 verschenen boek DichtErBij. Wegen en overwegen in het sociaal werk van Uitgeverij Coutinho. Dit boek bevat veel inspiratie voor sociale professionals die effectief vorm willen geven aan sociaal werk ten tijde van de Wmo, Welzijn Nieuwe Stijl en een verantwoorde invulling van de participatiesamenleving.

Als de geholpene helper wordt. Download het essay.

Van Deur, H., M. Scholte en A. Sprinkhuizen (red). DichtErBij. Wegen en overwegen in het sociaal werk. Bussum: Uitg. Coutinho, 2013. Bestel het boek.

 

Atelier Samenkracht bewoners en professionals

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:09

Atelier Samenkracht is een methodiek voor bewoners en professionals die gedurende een viertal bijeenkomsten samen willen nadenken over weerbarstige vraagstukken in de wijk. Zoals armoede, overgewicht, veiligheid, eenzaamheid. Het Atelier brengt hen bij elkaar en stelt hen in staat om elkaar vooruit te helpen bij het vinden van oplossingen. Bewoners, professionals en overheidsdienaren gaan met elkaar in gesprek over nieuwe oplossingen, waarbij ieder zijn denkkracht inzet, zijn verantwoordelijkheid neemt en een steentje bijdraagt. Geen doorgeslagen "eigen verantwoordelijkheid" maar samen-kracht dus. De methodiek is ontwikkeld in de Haagse wijk Moerwijk (stadsdeel Escamp).

Centraal staan de verhalen van bewoners: zij noemen problemen bij de naam en getuigen bovenal van veerkrachtige en slimme manieren om verder te komen. Atelier Samenkracht bouwt voort op deze verhalen van veerkracht. Door partnerschap, dialoog en het loslaten van oude denk- en handelingspatronen, komen beetje bij beetje nieuwe oplossingen in beeld. Oplossingen die werken omdat ze collectief ontwikkeld en gedragen worden en niet het eigendom zijn van één partij. Auteurs: Kees Penninx (ActivAge) en Loes Hulsebosch (Hulsebosch Advies).

Download gratis Atelier Samenkracht.

 

Verhalen van veerkracht. Portrettenboek over gemeenschappelijk wonen oudere migranten

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:08

“Nu ik hier woon heb ik geen tijd meer om te piekeren of eenzaam te zijn.”
“Je bent met je eigen mensen. Je begrijpt elkaar beter omdat je dezelfde cultuur hebt.”
In het portrettenboek Verhalen van veerkracht vertellen acht oudere migranten op openhartige en ontroerende wijze over hun leven en over hun manier van wonen. Ze wonen in een woongemeenschap. Hoe zijn ze daar gekomen? Wat biedt deze woonvorm hen? Gemeenschappelijk wonen brengt een nieuwe vrienden- of kennissenkring onder handbereik: een sterk wapen tegen eenzaamheid. De woonvorm biedt naast geborgenheid ook de uitdaging van een actief sociaal leven. Een ideale mix voor goed oud worden.

Maar gemeenschappelijk wonen vraagt ook veel van de ouderen. Hoe hou je de groep vitaal, ook als je steeds ouder wordt? Is het nog steeds zo fijn, als mensen om je heen wegvallen, onderlinge hulp- en dienstverlening minder gemakkelijk gaan en professionele hulp schaarser wordt? Verhalen van veerkracht onderzoekt de subtiele balans tussen kwetsbaarheid en veerkracht in het leven van de bewoners aan de hand van acht interviews en een nabeschouwing. Deze publicatie nodigt sleutelfiguren van migrante gemeenschappen en zelforganisaties uit om over deze woonvorm na te denken en het gesprek erover met ouderen in hun eigen kring aan te gaan. Daarnaast wil het boek maatschappelijke organisaties, zoals woningcorporaties, gemeenten, projectontwikkelaars en aanbieders van zorg en welzijn informeren over deze boeiende vorm van modern nabuurschap en ideeën aanreiken over hoe zij hierbij hun betrokkenheid kunnen tonen.

Verhalen van veerkracht, oudere migranten over gemeenschappelijk wonen, gezelligheid en gezondheid is geschreven door Kees Penninx en Yvonne Witter. Heel bijzonder vormgegeven door Yon Prust en met prachtige foto's van topfotograaf Claudia Kamergorodski. Bestellen kan bij Stichting het R.C. Maagdenhuis, door middel van een e-mail naar woonsaem@maagdenhuis.nl. Prijs: € 16,50 (plus € 6,50 verzendkosten). ISBN 9789082103205.
Het boek isop 3 oktober 2013 aangeboden in de Mozes en Aaronkerk te Amsterdam, tijdens het symposium ‘Gezellig maakt gezond’. Lees hier een verslag van het symposium. Mogelijk gemaakt door Stichting het R.C. Maagdenhuis, Coalitie Erbij en het Aedes-Actiz Kenniscentrum WonenZorg.

Generaties verbinden, inspiratie vinden

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:06

Generaties verbinden, inspiratie vinden.

Veertien inspirerende voorbeelden van intergenerationele projecten in wonen, zorg en welzijn. Sterke gemeenschappen kenmerken zich door sterke banden tussen de generaties. ActivAge werkte mee aan een webpublicatie waarin veertien bijzondere projecten zijn beschreven waar generaties elkaar ontmoeten, samen optrekken en samenwerken. Van generatietuinen via de Grijze Bouwersclub tot een wooncomplex van tienermoeders en senioren. Met deze digitale publicatie ‘Generatie verbinden, inspiratie vinden’ willen wij u inspireren om door te gaan, nieuwe activiteiten te starten of u anderszins op ideeën te brengen. Geschreven door Els de Jong (Bureau WONO) en Yvonne Witter (Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg), met bijdragen van Kees Penninx (ActivAge). Warm aanbevolen!

Klik hier om deze publicatie gratis te downloaden.

Leren niet verleren

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:06

Kees Penninx schreef mee aan de nieuwe publicatie van Els Messelis en Arlette van Assel (red.) Leren niet verleren. Voor wie ouderen wil ondersteunen bij leren.
Levenslang leren kan ondersteund worden zowel door spontaan leren als door gerichte educatie. Hierbinnen staan doelen als ‘empowerment stimuleren’ en ‘participatie bevorderen’ centraal. Maar hoe zet je dit alles om in praktijk? Leren niet verleren is een boek met visie en een complete instrumentenkoffer voor iedereen die mensen in de tweede levenshelft op professionele wijze wil ondersteunen bij leren op latere leeftijd. Kees Penninx schreef speciaal voor deze uitgave het hoofdstuk “Intergenerationeel werken – bruggen bouwen tussen generaties in de wijk.” Voor meer informatie en bestellen klik hier

Krachtgerichte sociale zorg

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:03

Kees Penninx schreef in opdracht van MOVISIE  Krachtgerichte sociale  zorg. Sociaal werk in de participatiesamenleving. Een verkenning.
Sociale zorg neemt langzaamaan en onvermijdelijk belangrijke delen van de institutionele zorg over. Zorg die dicht bij de (leef)wereld van de hulpvrager kan worden georganiseerd, vaak met inzet van de eigen omgeving. Hierbij lijken alle vingers in eenzelfde richting te wijzen: meer nadruk op eigen kracht van burgers, minder technocratische en bureaucratische regelgeving, met een centrale rol voor cliënten en hun netwerken. Met de vergrijzing van de samenleving valt ook een flinke toename van de zorgvraag te verwachten. Hoe gaan we dat oplossen met elkaar? Een essay over de geschiedenis én de toekomst van de sociale zorg, gepresenteerd op het Wmo Congres van Zorg + Welzijn op 25 mei 2011.

Download hier de publicatie, of
ga naar de bestelpagina van MOVISIE.

Zin in meedoen

Kees Penninx | 2016-02-06, 12:02

In 2010 verschenen bij MOVISIE:

Zin in meedoen. Werkzame principes voor het stimuleren van vrijwillige inzet bij mensen in de derde levensfase.

“Een aanrader voor iedereen die met vrijwilligers in deze leeftijdsfase te maken heeft.” Boekbespreking Bert van Sprundel in Geron, Tijdschrift over ouder worden en maatschappij, maart 2011, 13e jaargang, nr. 1, p. 50-52. (Download de boekbespreking).

Auteur: Kees Penninx

De komende jaren bereikt de grote naoorlogse generatie babyboomers de pensioengerechtigde leeftijd. Wat gaan zij doen met de vrijkomende tijd? Hoe kunnen vrijwilligersorganisaties en maatschappelijke ondernemingen dit rijke potentieel aanboren?  De studie Zin in meedoen is een speurtocht naar werkzame principes waarmee vrijwilligersorganisaties het human capital van mensen in de derde levensfase kunnen mobiliseren voor maatschappelijk zinvolle rollen en taken. Op grond van gesprekken met mensen in de derde levensfase die vrijwillig actief zijn, is inzicht ontstaan in hun motieven voor vrijwillige inzet, in hun (kern)waarden, hun ontwikkelingsbehoeften en hun patronen van zingeving. De publicatie biedt gefundeerde kennis over de wensen van jonge senioren op het gebied van maatschappelijke participatie en betrokkenheid. Ook bevat zij talloze tips voor het ontwerpen van nieuwe rollen en taken voor senioren,  het verbeteren van het vrijwilligersmanagement en het versterken van de organisatie.

  • U kunt deze publicatie hier downloaden.
  • Wilt u deze publicatie bestellen? Ga naar www.movisie.nl
  • Wilt u in uw eigen organisatie  met deze materie aan de slag? Meld u dan aan voor de module Zin in meedoen van ActivAge.

Lezers over “Zin in meedoen”:

“Hartelijk dank voor het nieuwe boek van Kees Penninx, het is bijzonder interessant, ik ben er heel blij mee en het is zeker verrijkend voor ons werk met senioren hier in Vlaanderen.”
B. Hinnekint, adjunct van de directie OCMW Gent, Departement ouderenzorg

“De manier waarop u uw onderzoek heeft aangepakt, beschrijft en analyseert, waardeer ik enorm. Een uitwerking in de richting van emancipatie én pragmatisch management en dan ook nog in begrijpelijke ‘theoretische’ taal. Dat vind ik fenomenaal.”
H. Zwamborn, Circles International

Zie ook het artikel “Vrijwilligersorganisatie moet inspelen op nieuwe oudere” in het Reformatorisch Dagblad van 6 juli 2010 of lees het artikel "Gedeelde compassie" in het vakblad voor maatschappelijk werkers, Maatwerk, nr. 4, augustus 2010.